what is HSRP : वाहनांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि चोरी रोखण्यासाठी भारत सरकारने हाय सिक्युरिटी रजिस्ट्रेशन प्लेट (HSRP) लावणे अनिवार्य केले आहे. ही प्लेट ॲल्युमिनियमपासून बनवलेली असून, तिच्या डाव्या कोपऱ्यात निळ्या रंगाचा क्रोमियम-आधारित अशोक चक्र होलोग्राम असतो. तसेच, प्रत्येक प्लेटवर 10-अंकी युनिक लेसर-ब्रँडेड क्रमांक असतो, ज्यामुळे बनावट नंबर प्लेट्सचा वापर टाळता येतो.
what is HSRP
HSRP नंबर प्लेट अनिवार्य का आहे?
HSRP नंबर प्लेट्स लावल्यामुळे वाहन चोरीच्या घटनांमध्ये लक्षणीय घट झाली आहे, कारण या प्लेट्स सहजपणे काढता किंवा बदलता येत नाहीत. त्यामुळे चोरट्यांना वाहनाचे रजिस्ट्रेशन क्रमांक बदलणे कठीण होते, ज्यामुळे वाहनाचा शोध घेणे सोपे होते.
1 एप्रिल 2019 पूर्वी नोंदणीकृत सर्व वाहनांसाठी HSRP नंबर प्लेट लावणे बंधनकारक आहे. त्या आधीच्या नंबर प्लेट्समध्ये अनेक त्रुटी होत्या आणि त्या सहजपणे काढून बदलता येत होत्या. परिणामी, वाहन चोरीच्या घटनांमध्ये वाढ झाली होती.

HSRP नंबर प्लेट कशी मिळवायची?
HSRP नंबर प्लेट मिळवण्यासाठी वाहनधारकांना ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन पद्धतीने अर्ज करता येतो.
✅ ऑनलाइन प्रक्रिया:
- अधिकृत सरकारी वेबसाइटला भेट द्या (उदा. transport.maharashtra.gov.in).
- वाहन क्रमांक, चेसिस क्रमांक, इंजिन क्रमांक आणि वैयक्तिक माहिती भरा.
- ऑनलाइन पेमेंट पूर्ण करा.
- पावती मिळाल्यानंतर काही दिवसांत HSRP नंबर प्लेट तयार होते आणि ती वाहनावर बसवली जाते.
✅ ऑफलाइन प्रक्रिया:
- अधिकृत RTO कार्यालय किंवा अधिकृत डीलरकडे जाऊन अर्ज करा.
- आवश्यक कागदपत्रे सादर करा.
- पेमेंट केल्यानंतर दिलेल्या तारखेला नंबर प्लेट बसवली जाते.
HSRP नंबर प्लेटची किंमत किती आहे?
HSRP नंबर प्लेट्सची किंमत वाहनाच्या प्रकारानुसार बदलते:
- दोन चाकी वाहन: ₹300 ते ₹500
- चार चाकी वाहन: ₹600 ते ₹1,200
- व्यावसायिक वाहन: ₹1,500 ते ₹2,000
HSRP नंबर प्लेट नसल्यास दंड किती?
HSRP नंबर प्लेट नसेल, तर वाहनचालकांना दंड भरावा लागू शकतो. हा दंड राज्यानुसार वेगळा असून तो ₹500 पासून ₹5,000 पर्यंत असू शकतो.
HSRP नंबर प्लेटचे फायदे
✅ वाहन चोरी होण्याची शक्यता कमी होते.
✅ वाहतूक पोलीस वाहनांची ओळख पटकन करू शकतात.
✅ बनावट नंबर प्लेट्सचा गैरवापर रोखता येतो.
✅ वाहतुकीच्या नियमांचे पालन करण्यात मदत होते.
निष्कर्ष
HSRP नंबर प्लेट लावल्यामुळे वाहनांची सुरक्षितता वाढते, चोरीच्या घटनांमध्ये घट होते, आणि वाहतूक व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होते. त्यामुळे सर्व वाहनधारकांनी आपल्या वाहनांवर HSRP नंबर प्लेट्स बसवून घ्याव्यात.